Tęczowa flaga Pride – skąd się wzięła?
Tęczowa flaga jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli społeczności LGBTQ+ na świecie. Pojawia się podczas Marszów Równości i wydarzeń Pride, na budynkach, ubraniach, przypinkach, profilach internetowych oraz w miejscach, które chcą komunikować otwartość i wsparcie dla różnorodności.
Jej historia rozpoczęła się w San Francisco w 1978 roku.
Z powstaniem tęczowej flagi najmocniej związany jest amerykański artysta i aktywista Gilbert Baker. Przy przygotowaniu pierwszych flag uczestniczyli jednak również inni artyści, aktywiści i wolontariusze. Pierwsze duże tęczowe flagi zostały zaprezentowane podczas wydarzenia Gay Freedom Day w San Francisco w czerwcu 1978 roku.
Pierwotny projekt różnił się od flagi, którą najczęściej widzimy obecnie.
Miał osiem kolorów.
Co oznaczały kolory pierwszej tęczowej flagi?
Gilbert Baker przypisał kolorom pierwotnej ośmiopasmowej flagi konkretne znaczenia. Gilbert Baker Foundation podaje następującą symbolikę:
Różowy – seksualność
Czerwony – życie
Pomarańczowy – uzdrawianie
Żółty – światło słoneczne
Zielony – natura
Turkusowy – magia i sztuka
Indygo – spokój i harmonia
Fioletowy – duchowość
To ważne, ponieważ w internecie można znaleźć wiele różnych interpretacji znaczenia kolorów. Jeśli mówimy o pierwotnym projekcie Bakera, najlepiej trzymać się znaczeń związanych bezpośrednio z historią projektu.
Dlaczego tęczowa flaga ma dziś sześć kolorów?
Pierwotna ośmiokolorowa wersja nie pozostała standardem.
Z czasem projekt uproszczono, najpierw usuwając różowy pas, a następnie turkusowy. W efekcie najbardziej rozpowszechniona wersja tęczowej flagi Pride składa się obecnie z sześciu poziomych pasów:
czerwonego, pomarańczowego, żółtego, zielonego, niebieskiego, fioletowego.
Sześciokolorowa tęcza stała się jednym z najważniejszych wizualnych symboli ruchu LGBTQ+ i jest używana na całym świecie.
Dlaczego symbolem LGBTQ+ została właśnie tęcza?
Tęcza pozwalała połączyć wiele kolorów w jeden znak, dzięki czemu dobrze odpowiadała idei różnorodności i wspólnoty.
Gilbert Baker opisywał tęczową flagę jako świadomie wybraną alternatywę dla wcześniejszych symboli związanych z historią osób homoseksualnych, w szczególności różowego trójkąta. Tęcza miała być symbolem pozytywnym, związanym z nadzieją, wolnością i możliwością wyrażania siebie.
Z czasem znaczenie flagi zaczęło wykraczać poza jej pierwotny projekt. Dla wielu osób reprezentuje dziś między innymi:
- widoczność osób LGBTQ+,
- dumę z własnej tożsamości,
- różnorodność,
- solidarność,
- walkę o równe traktowanie,
- poczucie wspólnoty.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba LGBTQ+ musi identyfikować się z flagą lub używać jej osobiście.
Tęczowa flaga a flaga gejowska – czy to to samo?
Nie do końca.
W języku potocznym tęczowa flaga jest czasem określana jako „flaga gejowska” lub „flaga gejów”, jednak obecnie sześciokolorowa flaga Pride reprezentuje znacznie szerzej społeczność LGBTQ+.
Istnieją również osobne flagi poszczególnych społeczności i tożsamości, w tym między innymi:
- osób biseksualnych,
- transpłciowych,
- lesbijek,
- osób panseksualnych,
- aseksualnych,
- niebinarnych,
- interpłciowych.
Istnieje także odrębna flaga używana przez część społeczności gejowskich mężczyzn, często określana jako flaga MLM.
Dlatego określenie „tęczowa flaga Pride” jest dziś zwykle precyzyjniejsze niż „flaga gejowska”.
Co oznacza słowo Pride?
Angielskie słowo pride oznacza „dumę”.
W kontekście LGBTQ+ odnosi się do idei przeciwstawienia się wstydowi i dyskryminacji oraz możliwości otwartego życia zgodnie z własną orientacją seksualną lub tożsamością płciową.
Dlatego tęczową flagę często nazywa się:
flagą Pride, tęczową flagą LGBTQ+, flagą dumy, Rainbow Flag.
Wszystkie te określenia mogą odnosić się do klasycznej tęczowej flagi społeczności LGBTQ+.
Czym jest Progress Pride Flag?
Klasyczna tęczowa flaga nie jest jedynym współczesnym symbolem Pride.
W 2018 roku projektant Daniel Quasar stworzył Progress Pride Flag – wariant wykorzystujący sześciokolorową tęczę oraz dodatkowy klin po lewej stronie. Projekt miał zwrócić szczególną uwagę na grupy wewnątrz społeczności LGBTQ+, które doświadczały dodatkowej marginalizacji.
Klin wykorzystuje jasnoniebieski, różowy i biały związane z flagą transpłciową oraz brązowy i czarny.
Czerń i brąz mają zwracać uwagę przede wszystkim na marginalizowane osoby LGBTQ+ o innym niż biały kolorze skóry. Czarny element nawiązuje również do osób żyjących z HIV/AIDS, stygmatyzacji związanej z chorobą oraz osób, które zmarły. Nie należy więc upraszczać znaczenia tych kolorów wyłącznie do „osób chorych na AIDS”.
Układ przypominający strzałkę skierowaną do przodu nawiązuje do postępu, ale jednocześnie pokazuje, że w zakresie równości nadal pozostaje wiele do zrobienia.
Klasyczna flaga Pride czy Progress Pride Flag – jaka jest różnica?
Obie flagi mogą symbolizować społeczność LGBTQ+, ale powstały w innym czasie i mają inną konstrukcję.
Klasyczna sześciokolorowa flaga Pride wywodzi się bezpośrednio z projektu tęczowej flagi z 1978 roku i jest najbardziej uniwersalnym historycznym symbolem Pride.
Progress Pride Flag jest późniejszym projektem, który świadomie zwraca dodatkową uwagę na osoby transpłciowe oraz grupy doświadczające marginalizacji również wewnątrz samej społeczności LGBTQ+.
Nie trzeba traktować ich jako konkurujących ze sobą symboli.
W praktyce obie są obecne podczas wydarzeń Pride i mogą być wybierane zależnie od kontekstu oraz osobistych preferencji.
Jakie jeszcze istnieją flagi LGBTQ+?
Społeczność LGBTQ+ jest bardzo różnorodna, dlatego obok klasycznej tęczowej flagi powstało wiele symboli reprezentujących konkretne orientacje seksualne, tożsamości płciowe i społeczności.
Flaga osób biseksualnych
Została zaprojektowana przez Michaela Page’a w 1998 roku.
Składa się z pasów różowego, fioletowego i niebieskiego i została stworzona między innymi po to, aby zwiększyć widoczność osób biseksualnych.
Flaga osób transpłciowych
Zaprojektowała ją Monica Helms w 1999 roku.
Składa się z jasnoniebieskich, różowych i białego pasa. Jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli społeczności transpłciowej.
Flaga osób niebinarnych
Powstała w 2014 roku i została zaprojektowana przez Kye Rowan.
Składa się z czterech pasów:
żółtego, białego, fioletowego i czarnego.
Flaga osób aseksualnych
Składa się z czarnego, szarego, białego i fioletowego pasa.
Została wyłoniona w 2010 roku w procesie społecznościowym związanym z AVEN i stała się jednym z głównych symboli widoczności osób aseksualnych.
Flaga osób panseksualnych
Charakterystyczne pasy w kolorach różowym, żółtym i niebieskim reprezentują społeczność osób panseksualnych.
Flagi lesbijskie
W historii funkcjonowało kilka różnych flag lesbijskich. Obecnie bardzo rozpoznawalne są warianty wykorzystujące pasy w odcieniach pomarańczowym, białym i różowym.
Nie ma jednej instytucji, która ustanawiałaby „oficjalną flagę” każdej społeczności, dlatego niektóre symbole mają kilka funkcjonujących wariantów.
Jeżeli chcesz poznać więcej symboli i ich historię, przeczytaj:
👉 15 symboli LGBTQ+, których znaczenia większość osób nie zna
Czy każda orientacja seksualna ma własną flagę?
Nie.
Flagi powstawały oddolnie w różnych społecznościach i okresach. Nie istnieje urząd ani organizacja, która oficjalnie przydziela flagę każdej orientacji czy tożsamości.
Niektóre projekty szybko zdobyły dużą popularność i są dziś szeroko rozpoznawalne. Inne funkcjonują tylko w mniejszych społecznościach albo występują w kilku wariantach.
Flaga jest przede wszystkim symbolem społecznym.
Nie trzeba używać flagi odpowiadającej swojej orientacji lub tożsamości, aby być częścią danej społeczności.
Co oznacza wywieszenie tęczowej flagi?
Znaczenie zależy od kontekstu.
Dla osoby LGBTQ+ może być sposobem wyrażenia własnej tożsamości lub dumy.
Dla rodzica, przyjaciela czy Straight Ally może oznaczać wsparcie.
Dla kawiarni, firmy czy instytucji publicznej może komunikować, że miejsce chce być otwarte na różnorodność.
Podczas Marszu Równości flaga może być natomiast zarówno osobistym symbolem, jak i częścią większej manifestacji społecznej.
Sama obecność flagi nie mówi więc wszystkiego o osobie, która jej używa.
Czy tęczową flagę może wywiesić osoba heteroseksualna?
Tak.
Tęczowa flaga nie jest zarezerwowana wyłącznie dla osób LGBTQ+.
Osoby heteroseksualne wspierające społeczność mogą używać jej jako symbolu solidarności i poparcia dla równego traktowania.
Istnieje również osobna flaga Straight Ally, która bezpośrednio komunikuje sojusznictwo osób heteroseksualnych wobec społeczności LGBTQ+.
Więcej na ten temat:
👉 Straight Ally – czym jest sojusznik społeczności LGBTQ+ i dlaczego jego rola jest ważna?
Gdzie używana jest tęczowa flaga Pride?
Tęczową flagę można spotkać między innymi:
- podczas Marszów Równości i wydarzeń Pride,
- na budynkach organizacji i instytucji,
- w kawiarniach i lokalach deklarujących otwartość,
- na balkonach i w mieszkaniach,
- podczas wydarzeń kulturalnych,
- jako element ubioru i akcesoriów,
- w mediach społecznościowych.
Jej znaczenie zależy od osoby i sytuacji.
Dla jednych jest przede wszystkim symbolem tożsamości. Dla innych – solidarności albo równości.
Jaką flagę Pride wybrać?
Jeżeli szukasz flagi do kupienia, nie rozwijamy tego tematu tutaj, ponieważ przygotowaliśmy osobny poradnik poświęcony dokładnie tej kwestii.
Opisujemy w nim:
- rodzaje flag,
- rozmiary,
- materiały,
- sposoby mocowania,
- wybór flagi na Marsz Równości,
- zastosowanie w domu i na balkonie,
- pielęgnację.
👉 Jak wybrać flagę LGBTQ+? Rozmiary, materiały, mocowania i zastosowanie
https://teczowysklep.pl/pl/blog/Jak-wybrac-flage-LGBTQ-/13
Gdzie kupić flagę Pride?
Jeżeli znasz już symbol, którego szukasz, w TeczowySklep.pl znajdziesz flagi reprezentujące różne społeczności LGBTQ+ – od klasycznej tęczowej flagi Pride i Progress Pride Flag po flagi osób biseksualnych, transpłciowych, panseksualnych, niebinarnych, aseksualnych i innych społeczności.
Dostępne są zarówno większe flagi odpowiednie na wydarzenia i do dekoracji, jak również mniejsze chorągiewki i akcesoria wykorzystujące symbolikę Pride.
Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Kto stworzył tęczową flagę Pride?
Z historią flagi najmocniej związany jest artysta i aktywista Gilbert Baker. Pierwsze flagi przygotowane w San Francisco w 1978 roku były jednak rezultatem pracy większej grupy artystów, aktywistów i wolontariuszy.
Kiedy powstała tęczowa flaga LGBT?
Pierwsza ośmiokolorowa tęczowa flaga Pride została zaprezentowana w San Francisco w 1978 roku podczas Gay Freedom Day.
Ile kolorów miała pierwsza flaga Pride?
Pierwotny projekt miał osiem kolorów. Później został uproszczony do najbardziej rozpowszechnionej obecnie wersji sześciokolorowej.
Ile kolorów ma obecna tęczowa flaga Pride?
Najbardziej rozpowszechniona klasyczna wersja ma sześć kolorów: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski i fioletowy.
Co oznaczają kolory tęczowej flagi?
Pierwotny ośmiokolorowy projekt miał przypisane znaczenia takie jak życie, uzdrawianie, światło słoneczne, natura, sztuka, harmonia i duchowość. Współcześnie cała tęcza jest szerzej kojarzona z różnorodnością i społecznością LGBTQ+.
Czy tęczowa flaga to flaga gejów?
Historycznie można spotkać określenie „flaga gejowska”, ale współcześnie tęczowa flaga reprezentuje szerzej społeczność LGBTQ+. Istnieją również odrębne flagi poszczególnych społeczności.
Co oznacza Progress Pride Flag?
To projekt Daniela Quasara z 2018 roku, który rozszerza klasyczną tęczę o klin zwracający szczególną uwagę m.in. na osoby transpłciowe i marginalizowane osoby LGBTQ+ o innym niż biały kolorze skóry oraz na osoby związane z doświadczeniem HIV/AIDS.
Czy można używać jednocześnie klasycznej flagi Pride i Progress Pride Flag?
Tak. Nie istnieje zasada wymagająca wyboru tylko jednego symbolu. Oba projekty są dziś używane podczas wydarzeń Pride.
Czy osoba heteroseksualna może mieć tęczową flagę?
Tak. Flaga może być również symbolem solidarności i wsparcia osób będących sojusznikami społeczności LGBTQ+.
Źródła i dalsza lektura
Przy historii tęczowej flagi warto opierać się przede wszystkim na źródłach związanych bezpośrednio z jej twórcami oraz zbiorach muzealnych.
Gilbert Baker Foundation – historia tęczowej flagi i znaczenie kolorów oryginalnego projektu.
Smithsonian – National Museum of American History – materiały dotyczące historii pierwszych tęczowych flag i ich twórców.
Progress Initiative / Daniel Quasar – oficjalne informacje dotyczące Progress Pride Flag i znaczenia projektu.
Jeżeli chcesz poznać szerszą historię symboliki LGBTQ+, zobacz również:
👉 15 symboli LGBTQ+, których znaczenia większość osób nie zna
Podsumowanie
Tęczowa flaga przeszła niezwykłą drogę – od przygotowanego w San Francisco w 1978 roku ośmiokolorowego projektu do jednego z najbardziej rozpoznawalnych symboli społecznych na świecie.
Zmieniała się jej liczba kolorów, powstawały nowe warianty, a poszczególne społeczności LGBTQ+ tworzyły również własne flagi.
Klasyczna tęcza nadal pozostaje jednak uniwersalnym symbolem Pride, widoczności i społeczności LGBTQ+.
Progress Pride Flag, flagi osób transpłciowych, biseksualnych, niebinarnych czy aseksualnych nie muszą jej zastępować. Pozwalają po prostu precyzyjniej reprezentować różne doświadczenia i społeczności.
Dzięki temu historia flag Pride dobrze pokazuje to, co symbolizują same flagi: różnorodność ludzi, doświadczeń i sposobów wyrażania własnej tożsamości.
